Mae dau ymchwilydd o’r Ganolfan Ymchwil a Datblygu Gofal Cymdeithasol Plant (CASCADE) ym Mhrifysgol Caerdydd wedi cael cyllid dyfarniadau personol drwy Gynllun Ymchwilydd sy’n Datblygu Cyfadran Health and Care Research Wales.

Mae Dr Harriet Lloyd a Dr Lorna Stabler ymhlith ymchwilwyr o bob cwr o Gymru sydd wedi’u dewis yn y rownd ddiweddaraf o ddyfarniadau, a disgwylir i bob un ddechrau ar 1 Ebrill 2026.

Drwy’r cynllun, bydd deiliaid y dyfarniadau yn cael cyllid ynghyd â mynediad at gymorth wedi’i deilwra, cyfleoedd mentora, adnoddau hyfforddi a digwyddiadau rhwydweithio fel aelodau o Gyfadran Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru — gan eu cefnogi wrth iddynt symud ymlaen i gam nesaf eu gyrfaoedd ymchwil.

Cryfhau’r dystiolaeth ar ganolfannau asesu teuluoedd preswyl

Bydd dyfarniad Harriet yn cefnogi ymchwil i ganolfannau asesu teuluoedd preswyl (unedau mamau a babanod), lle caiff penderfyniadau eu gwneud ynghylch a all plant aros yn ddiogel yng ngofal eu rhieni.

Gall y lleoliadau hyn gynnig cymorth dwys ar adeg dyngedfennol a chael dylanwad sylweddol ar ganlyniadau i deuluoedd. Fodd bynnag, maent hefyd yn gostus iawn ac wedi ehangu’n gyflym ledled y DU, gan godi cwestiynau am fynediad, ansawdd ac effaith hirdymor.

Drwy’r dyfarniad hwn, bydd Harriet yn:

  • archwilio safbwyntiau rhieni, ymarferwyr ac eiriolwyr
  • ymchwilio i bwy sy’n cael eu cyfeirio a pham, gan gynnwys rhieni sydd â phrofiad o ofal
  • asesu dichonoldeb olrhain canlyniadau teuluoedd ar ôl iddynt adael canolfannau

“Rwy’n falch iawn o gael y cyllid hwn. Bydd y dyfarniad hwn yn fy ngalluogi i archwilio safbwyntiau a blaenoriaethau rhanddeiliaid allweddol, deall patrymau cyfeirio, ac asesu dichonoldeb olrhain canlyniadau teuluoedd sydd wedi gadael canolfannau asesu teuluoedd.”

Cysylltu ymchwil gofal gan berthnasau â phrofiadau byw a blaenoriaethau teuluoedd

Bydd dyfarniad Lorna yn cefnogi ymchwil sy’n canolbwyntio ar ofal gan berthnasau (kinship care), lle mae plant na allant fyw gyda’u rhieni yn cael eu gofalu amdanynt gan rywun yn eu rhwydwaith — yn hytrach na mynd i ofal maeth neu ofal preswyl gyda dieithriaid.

Mae Lorna eisoes yn ymchwilydd blaenllaw yn y maes hwn, a bydd yn defnyddio’r dyfarniad i:

  • rannu ymchwil hyd yma gyda theuluoedd gofal gan berthnasau, cymunedau ac ymarferwyr
  • gweithio gyda gofalwyr perthnasau a phobl ifanc â phrofiad o ofal i ddatblygu blaenoriaethau ymchwil yn y dyfodol
  • cyd-ddatblygu rhwydwaith Ewropeaidd o ymchwilwyr gofal gan berthnasau ac astudiaeth gymharol ar draws gwledydd

“Dylai pobl â phrofiad byw fod wrth galon pob ymchwil a wnawn. Bydd y dyfarniad hwn yn rhoi’r cyfle i mi gymryd yr amser sydd ei angen i feithrin perthnasoedd a chymunedau o bobl sy’n profi gofal gan berthnasau, er mwyn llywio agenda ymchwil y dyfodol.”

Mae’r Cynllun Ymchwilydd sy’n Datblygu yn cefnogi ymchwilwyr i gryfhau eu sgiliau ymchwil a’u harweinyddiaeth, gan helpu i adeiladu gallu ymchwil ac effaith ledled Cymru.